X
تبلیغات
رایتل

پیک حق

آشنایی با قوانین ومقررات حوزه زنان وخانواده ومشاوره حقوقی

دوشنبه 26 فروردین‌ماه سال 1392 ساعت 08:49 ق.ظ

تابعیت فرزندان متولد از ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی

تابعیت فرزندان متولد از ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی

  درماده 976 ق.مدنی مقرر  گردیده: اشخاص ذیل تبعه ایران محسوب می‌شوند...

 بند 5-«کسانی که در ایران از پدری که تبعه خارجه است بوجود آمده و بلافاصله پس از رسیدن به سن هیجده سال تمام لااقل یک سال دیگر در ایران اقامت کرده باشد والاّ‌ قبول شدن آنها به تابعیت ایران بر طبق مقرراتی خواهد بود که مطابق قانون برای تحصیل تابعیت ایران مقرر است».

قانون مدنی برای اعطای تابعیت تولدی،سیستم اصلی خون با نسب پدری را به رسمیت شناخته است، عدم پذیرش نسب مادری بر اساس مصالح ملی بوده است چرا که عده ای از زنان ایرانی در نتیجه شرایط فرهنگی ، اقتصادی واجتماعی به آسانی بامردان خارجی ازدواج می کنندکه متاسفانه ازدواج شرعی وغیر رسمی مشکلاتی را به وجود می آورد.اما در چنین شرایطی تکلیف فرزندان تولد یافته چه می باشد؟

در بند 5 ماده 976 قانون مدنی با پیروی از سیستم خاک، تابعیت را منوط به سه شرط تولد در ایران؛ خارجی بودن پدر و یک سال اقامت پس از رسیدن به 18 سالگی در ایران نموده است. یعنی اگر از پدر خارجی و مادر ایرانی طفل در خارج از کشور متولد شود، خارجی می‌باشد و اگر پدر خارجی و محل تولد طفل در ایران باشد، ولی طفل به سن 18 سالگی نرسیده باشد، تبعه ایران محسوب نمی‌شود و اگر با همه شرایط فوق، پس از رسیدن به 18 سالگی در ایران یک سال اقامت نکند، ایرانی شمرده نمی‌شود.

در این بند هیچ گونه اشاره‌ای به تابعیت مادر نشده است، زیرا ایرانی بودن یا نبودن مادر تأثیری در تابعیت فرزند ندارد. در واقع اگر مادر خارجی باشد و طفل در ایران متولد شود، حکم بند قبل جاری خواهد شد و دیگر احتیاجی به اقامت تا 18 سالگی نیست. بنابراین اگر مادر ایرانی باشد اما طفل در ایران متولد نشود، طفل ایرانی محسوب نمی‌شود، مگر اینکه شرط اقامت مندرج در بند 5 را داشته باشد

 در بند 4 از ماده 976 ق.م. آمده است: «کسانی که در ایران از پدر و مادر خارجی که یکی از آنها در ایران متولد شده به وجود آمده‌اند» تبعه ایرانی محسوب می‌شوند، پس به صرف تولد در ایران کسی نمی‌تواند تابعیت ایران را داشته باشد، بلکه باید یکی از ابوینش نیز در ایران متولد شده باشد. در این ماده بین پدر و مادر خارجی فرقی گذاشته نشده است.

دو سؤال در این مرحله مطرح است: اول اگر مادر ایرانی باشد و پدر خارجی و طفل در خارج از ایران متولد شود آیا طفل ایرانی است؟ دوم اگر مادر ایرانی و پدر خارجی و طفل در ایران متولد شود، آیا طفل ایرانی است؟

در مورد سؤال اول، طفل متولد در خارج از کشور از مادر ایرانی مشمول هیچ یک از بندهای ماده976 ق.م. نمی‌شود، لذا طفل ایرانی محسوب نمی‌شود. در مورد سؤال دوم، طفل متولد در ایران از مادر ایرانی، ایرانی محسوب می‌شود؛ زیرا بنا به نظر اداره حقوقی دادگستری طبق بند4 ماده976 ق.م. تولد یکی از ابوین در ایران منجر به ایرانی شدن طفل می‌گردد و قید خارجی بودن ابوین در بند4 خصوصیتی ندارد و طفل فقط از جهت تولد یکی از ابوین در ایران تبعه ایران محسوب می‌شود، لذا بنابر اولویت و تنقیح مناط، به حکم بند 4، طفل ایرانی است. (نظریه اداره حقوقی، ش 3807، 6/6/1353 و نظریه 5025/7 مورخ 13/10/61) ولی به هرحال نظریات ادارة حقوقی مشورتی است و نمی‌تواند خلاء قانونی یا ابهام آن ماده قانونی را به صورت مطلوب برطرف کند. اما مقایسه ظاهر بندهای 5-4 درخصوص مادر ایرانی و خارجی این نتیجه به دست می‌آید که اگر مادر خارجی باشد و طفل در ایران متولد شود، با توجه به بند4، برای تابعیت نیازی به 18 سالگی فرزند نمی‌باشد، بلکه چون در ایران متولد شده ایرانی محسوب می‌شود؛ اما اگر مادر ایرانی و پدر خارجی باشد، تابعیت مادر ایرانی تأثیری ندارد  صرف‌نظر از پاسخ اداره حقوقی، به نظر می‌رسد این مورد شامل بند 5 خواهد شد، لذا طفل باید تا 18 سالگی صبر نماید.

قانونگذار در تاریخ 2/ 7 / 1385قانونی تحت عنوان « تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی» تصویب نموده است. بر اساس این قانون فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی که در ایران متولد شده یا حداکثر تا یک سال پس از تصویب این قانون در ایران متولد می‌شوند می‌توانند بعد از رسیدن به سن هجده سال تمام تقاضای تابعیت ایرانی نمایند. این افراد در صورت نداشتن سوء پیشینه کیفری یا امنیتی و اعلام رد تابعیت غیرایرانی به تابعیت ایران پذیرفته می‌شوند. همچنین بر اساس این ماده واحده  فرزندان موضوع این ماده قبل از تحصیل تابعیت نیز مجاز به اقامت در ایران می‌باشند. بنابر این، قانون مزبور به جای حل مشکل تابعیت، مشکل اقامت فرزندان مذکور را حل کرده است. زیرا با توجه به ابنکه فرزندان مزبور تنها پس از رسیدن به سن 18 سال می توانند تابعیت ایران را تحصیل نمایند، قبل از این سن نمی توانند، شناسنامه ایرانی اخذ کنند.

به نظر می رسد در وضعیت کنونی تنها راه برای اینگونه فرزندان اخذ شناسنامه از کشور متبوعشان است . بر اساس تصره ماده 13 قانون ثبت احوال « پس از ثبت ولادت اگر طفل ایرانی باشد برگ ولادت صادر و تسلیم می گردد و اعلامیه برای ثبت واقعه در دفتر ثبت کل وقایع صفحه مخصوص پدر و مادر به اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه آنان فرستاده می شود و در صورتی که طفل خارجی باشد گواهی ولادت صادر و تسلیم می گردد.» بنابر این فرزندان مورد بحث تا وقتی که به سن 18 سال نرسیده اند خارجی محسوب می شوند و باید پس از صدور «گواهی ولادت» به کنسولگری کشور خود مراجعه کنند و مبادرت به اخذ شناسنامه مطابق مقررات کشور متبوعشان بنمایند.

در هنگام تصویب قانون جدید فوق الذکر مباحث فراوانی در سطح جامعه مطرح شد . عده ای از طرفداران حقوق بانوان به علت کثرت فرزندان ازین نوع که پدرانشان هم یا فوت کرده اند یا به کشورشان باز گشته اند، طرفدار جایگزینی سیستم خاک به جای سیستم خون در موضوع تابعیت بودند ولی مسئولان فقط در حد قانون مزبور حاضر به گره گشائی شدند.

نکته جالب توجه اینکه اداره کل حقوقی قوه قضائیه در نظریه شماره 943/ -7 –10/3/  1380با استناد به بند 4 ماده 976 قانون مدنی ( کسانی که در ایران از پدر و مادر خارجی که یکی ار آنها در ایران متولد شده به وجود آمده اند )فرزندان مورد بحث را با قیاس اولویت ایرانی تلقی کرده است نظر مزبور گر چه همسو با عدالت است اما بر خلاف منطوق بند مورد استناد می باشد و پس از تصویب قانون جدید سابق الذکر دیگر هیچ جایگاهی ندارد.

جهت رفع مشکلات این قانون  طرح اصلاح قانون مذکور از سوی نمایند گان محترم مجلس مطرح که در تاریخ 27/2/1391 به تصویب مجلس رسید که به دلیل ایراد شورای نگهبان به کمیسیون قضایی ارجاع گردیده است

شورای نگهبان ایراد را متوجه تبصره 3 الحاقی دانسته است این تبصره دارای بار مالی  برای دولت بوده وطریق جبران هزینه های آن نیز در طرح مشخص نشده است ومصوبه مغایر اصل هفتاد وپنجم قانون اساسی است

این طرح ابتدا به منظور اعطای تابعیت  به فرزندان موضوع این قانون  مطرح شد  اما به دلیل مسایل امنیتی ،فرهنگی واجتماعی تنها به ایجاد تسهیلات شهر وندی  بسنده شد و علاوه بر حق اقامت  برای فرزندان موضوع این ماده از حق تحصیل وبهداشت ودرمان وتامین اجتماعی ویارانه نیز بر خوردار می باشند و این افراد تا 19 سالگی از پرداخت تعرفه اقامت معاف می باشندودر تبصره1 عبارت تا سال 95 جایگزین ظر ف یکسال  گردید ،یعنی سن مشمولین که در زمان تصویب بیش از 18 سال تمام باشد می توانند تا سال 95 اقدام به تقاضای تابعیت ایران نمایند.

اما ملاحظه می گردد ماده واحده مذکور وطرح اصلاحی آن علیرغم اینکه با اجازه اقامت فرزندان زنان ایرانی که پس از تصویب این قانون در ایران به دنیا آمده است واعطای تسهیلات شهر وندی، نوعی گشایش در حال این دسته از زنان ایرانی را فراهم آورده است ولی نگرانی تحصیل تابعیت ایرانی فرزندان قبل از سن 18 سالگی رفع نشده است .

 

 

نظرات (22)
+ رها
چقدر تبعیض آمیز و بی منطق! ایران مهد نابرابری جنسیتی و تبعیض علیه زنان هست
و از این دست قوانین مسخره
شنبه 10 مرداد‌ماه سال 1394 ساعت 04:17 ق.ظ
امتیاز: 14 1
+ مهدی
حکم ای بی منطق و فاشیست ی تو این کشور بی داد میکنه
دوشنبه 30 شهریور‌ماه سال 1394 ساعت 10:43 ق.ظ
امتیاز: 10 1
+ علی
دوشنبه 4 آبان‌ماه سال 1394 ساعت 08:14 ق.ظ
امتیاز: 0 1
+ لیلی
تازه بعد از گرفتن تابعیت میشن تابعیت اکتسابی ن اصلی بنابراین از خیلی امتیازات باز هم محروم هستن
پنج‌شنبه 12 آذر‌ماه سال 1394 ساعت 07:35 ب.ظ
امتیاز: 6 1
+ سارا
واقعا متاسفم. شرم اوره. زن تو این مملکت انقد ارزش نداره که بتونه برا بچه اش شناسنامه بگیره. تازه ادعاشون میشه که ما اسلامی هستیم و به زن احترام میزاریم. تبعیض جنسی تا چه حد.
قانون میزارن واقعا که.
پنج‌شنبه 15 بهمن‌ماه سال 1394 ساعت 03:24 ق.ظ
امتیاز: 7 0
+ مهسا
واقعا متاسفم،برای اینکه یک زن إیرانی شدم.اخه تبعیض تا جه حد؟وقتی توی مملکت قانونکذار مرد باشه،وضعیت بهتر از این نمیشه.احتمالا اون اقایونی که همسر خارجی دارند،خانوما و بجهاشون برای کشور خرجی ایجاد نمیکنند و از نظر امنیتی هم مشکلی بوجود نمی ارند،که هنوز به ایران نرسیده توی سفارتهای ایران به زور بهشون شهرستانی مدهند.افسوس و هزار افسوس
دوشنبه 2 فروردین‌ماه سال 1395 ساعت 11:49 ب.ظ
امتیاز: 6 1
+ حسین
باید امیدوار بود بالاخره دوره ی این تبعیض های نژادی تموم شده الان قرن 21 کم هست ان شالله که مسولینم به دور از هرگونه نزاد پرستی بیان و قال قضیه رو بکنن بره
با تشکر
چهارشنبه 18 فروردین‌ماه سال 1395 ساعت 06:11 ب.ظ
امتیاز: 4 1
+ metallica
من خودم دوتابعیتی هستم دولت باعث شد منو از دانشگاه محروم کنند- خریدن خانه محروم کنند-بعضی شغل محروم کنند-محروم از ورزش....من مادرم شیعه و پدرم سنی و من خودم سنی ....بهتون بگم لعنت بر اخوندهای شیعه های شما
پنج‌شنبه 23 اردیبهشت‌ماه سال 1395 ساعت 09:42 ق.ظ
امتیاز: 7 2
+ ali
پنج‌شنبه 6 خرداد‌ماه سال 1395 ساعت 12:46 ب.ظ
امتیاز: 3 0
+ سمن
منم یه خاستگارخارجی دارم که خیلی پسر خوبیه ولی از بس اینجا تبعیض هست خیلی به اینده ازدواجم فک میکنم..نمیدونم چی میخاد بشه از مسوولای این کشور متنفرم
پنج‌شنبه 3 تیر‌ماه سال 1395 ساعت 11:25 ب.ظ
امتیاز: 3 1
+ نادر
به نظر من باید از مسئولین این مملکت تست هوش گرفت
شنبه 19 تیر‌ماه سال 1395 ساعت 05:48 ب.ظ
امتیاز: 2 1
+ ‌مرتضی
واقعا جای تاسف داره که ایران متولد شدم و ۲۵ ساله تو این آب و خاک هستم اما بهم شناسنامه نمیدن حتی ۱۸ سالگی اقدام کردم هیچ کاری برام نکردن همه مدارکمم کامل بود هم خودم هم خواهرم حوالتون با امام حسین این چه اسلام مسخره ای هست که از خودتون در اوردید واقعا خیلی مسخره اس اینکارا پس تکلیف من و هم سال من چیه منو قانع کنید هر چی بگم کم گفتم واقعا که فقط دنبال دزدی از مملکت و حق مردم هستن توف ب این مدل قانون واقعا که
جمعه 2 مهر‌ماه سال 1395 ساعت 11:22 ب.ظ
امتیاز: 3 1
+ هاشم
خب برادر عزیز ایران مال ایرانیه نه بیگانه، پس چون در ایران به دنیا اومدی که ایرانی نمی شی. به نظرم برو مملکت خودت راحت شناسنامه بگیر. دزدی یا هر کار دیگه به شما که بیگانه ای ربطی نداره. پناهنده و آواره و غیره که نباید شناسنامه بگیره.
پنج‌شنبه 13 آبان‌ماه سال 1395 ساعت 05:28 ب.ظ
امتیاز: 2 4
+ یلدا
اصلا فکر نمیکنن چه بلاها و گرفتاری هایی برای اینجور افراد بوجود میارن. زندگی و عمرشون رو برای یه شماسنامه خراب میکنه. کی گفته خون فقط از طرف پدر باید باشه. چه اسلامی یه که حق مادر و زن رو با این حرفا و دلایل واهی از بین می بره
پنج‌شنبه 14 بهمن‌ماه سال 1395 ساعت 01:15 ب.ظ
امتیاز: 2 0
+ روژان
واقعا متاسفم به امید روزی که هیچ گونه تبعیضی بین زن و مرد نباشه و زنانم حق و حقوق برخوردار باشند
پنج‌شنبه 19 اسفند‌ماه سال 1395 ساعت 09:10 ب.ظ
امتیاز: 1 0
+ محمد رضا
این طور قانون هایی وضع میکنند این مسولین خوک صفت که باعث میشه من که ایرانی ام بگم مرگ بر جمهور اسلامی ایران. و درود بر کشور های سکولاریسم مردم سالار
شنبه 21 اسفند‌ماه سال 1395 ساعت 03:58 ب.ظ
امتیاز: 1 0
+ الهام
جالب اینجاست که توی قانون اساسی اصل هایی داریم دال بر اینکه اگر مادر ایرانی بود باید به بچه شناسنامه بدن...اما این بیشرفها قانون اساسی خودمون رو هم اجرا نمیکنن...
من خودم دانشجوی حقوقم...وقتی سر کلاس به این تناقضات میرسیم، و از اساتید دلیل رو جویا میشیم ، میگن آره قانونش هس...اما یک سری اختلافات اداری تو استانداریها و ثبت احوال ما هست...اونا نمیذارن..بر پدرشون لعنت..بر هرچی آدم خودخواه و دیکتاتوره لعنت...بخدا تو کافرستونشم اینقدر خودخواهی نیس...شما مسئولین فقط خادم مردم هستید ومجری قانون...از صدقه سر مردم نون می‌خورین. زورتون زیاد میشه سر خود مردم خالی میکنین...
وقتی خدا حلال کرده ازدواج دوتا مسلمون رو ، شما چکاره اید ؟؟
خودتونم نمیفهمید اسلام چیه و دارید چکار میکنید...اما بدونید ظلم پایدار نمیمونه...
تیشه به ریشه خودتون میزنید...
دوشنبه 11 اردیبهشت‌ماه سال 1396 ساعت 12:08 ب.ظ
امتیاز: 0 0
+ سهیلا
اارزططسبلاا
دوشنبه 29 خرداد‌ماه سال 1396 ساعت 08:15 ق.ظ
امتیاز: 0 1
+ سهیلا
سلام من خودم 4سال پیش بایه عراقی ازدواج کردم که خودشم توایران بدنیا اومده بود و ازش بچه دارشدم بچمم توایران بدنیا اومدهرچی این پا اون پا کردم بهش شناسنامه ندادن فقط یه گواهی ولادت دادن پیش هرمسولی رفتمازسرش باز کرد شوهرم گذاشت رفت الان که طلاق گرفتمم هیچ کاری نتونستم برا بچم بکنم بجز کارگری الان قضیه منو بچم شده همون قضیه میخواهم زنده بمانم گناه بچه دوساله من چی بود اخه
دوشنبه 29 خرداد‌ماه سال 1396 ساعت 08:19 ق.ظ
امتیاز: 0 0
+ فرزند ایران
دوستان عزیز بحث سر تبعیض جنسیتی نیست،بحث سر اینکه اگه تابعیت داده بشه کلی مهاجر دیگه هم پا میشه میاد ایران.میدونین چه بار امنیتی و اقتصادی میذاره رو دوش کشور،همین الان سه میلیون افغان قانونی و غیر قانونی دارن تو ایران زندگی میکنن و خرجشون هم با ایران چون سازمان ملل هم کمکی نمیکنه،حالا فکر کنید تابعیت داده بشه دیگه هیچی دیگه!
بعدشم چرا نمیرین افغانستان زندگی کنید خب اونجا که اینقدر هاهم اوضاعه امنیتش بد نیست وگرنه بقیه مردم افغان اونجا چجوری دارن سر میکنن!شناسنامه هم بگیرید راحت از تمام امکانات هم برخوردار باشید!
بعدشم اون افغان های محترمی که فحش میدن خب دوست عزیز شما اینجا مفت زندگی میکنی و امنیت داری مدرسه میری فحشم میدی!خوبه والا!!چه نمک نشناس!!
سه‌شنبه 27 تیر‌ماه سال 1396 ساعت 04:42 ب.ظ
امتیاز: 0 1
+ hossain
نظر شما در انتظار بررسی مدیر است.
با عرض سلام وخسته نباشید من مادرم ایرانی و پدرم افغانی که هر دو در ایران چشم به جهان باز کردند که حاصل این ازدواج نتیجه پنج فرزند است که سه نفر اول دارای شناسنامه میباشند و ۲نفر آخر که دوقلو هستند فاقد شناسنامه هستند و هویت ما در اداره اتباع خارجه معلوم است میگن سن شما از هجده سالگی گذشته نمیتونیم شناسنامه صادر کنیم براتون باید دولت و مجلس تصویب کننند اون موقع میتونیم صادر کنیم ما دوقلوهامتولد سال ۶۷ و سن ۲۹ که در ایران متولد شدیم و ایران را مثل خانه وکاشانه خود میدانیم چونکه نون و نمک این آب و خاک را خورده ایم ومثل یک پروانه بال درآوردیم در این سرزمین همیشه خرم سربلند و پری کشیده ایم به این سو و آن سوی ملت همیشه جاودان نمیدانم عقلم به جایی نمیرسه چکار کنم مادرم از بس که جوش و غصه ما را خورد زمین گیر شد بنده خدا آیا میشه مادرم را یک بار دیگه شاد و سرزنده ببینم یک مادر نمیتونه فرزندشو وسط یک دوراهی ببینه که یطرف پر از درد و استرس وبا چشمانی پر از اشک وماتم واز یطرف دیگه فرزندش کجا درد و دل کنه و هرچی درد وغصه دار نمیدونه توی کدام چاه بریزه که سرریزه نشه که یک وقت مادرش نبینه که فرزندش داره با این روزگار دست وپنجه نرم میکنه که اشک در چشمان مادر جاری بشه سیلی از دریا بشه … خلاصه از شما اعضای مجلس میخوام به این اشکها و دردها یک مادر و فرزند خاتمه بدین تکلیف ما و البته کسانی که این مشکلات رادارند مشخص کنید که روی هوا وزمین چهار دست و پا معلق نباشیم با تشکر التماس دعا……تکلیف ازدواج ما چی میشه؟
سه‌شنبه 7 شهریور‌ماه سال 1396 ساعت 06:39 ق.ظ
امتیاز: 1 0
+ مژی
منم حاصل از همین ازدواجم شناسناممو هم گرفتم اما با کلی دردسر ولی خب الانم توی شناسنامم ثبت کردن ک پدرم خارجیه واز خیلی چیزا محرومم. فقط تنها فایده ش اینه ک سال ب سال پول پاسپورت نمیدم.اما خب ایران ب قانونش عمل کرد خدا بیامرزه پدر ومادر احمدی نژاد رو ک ب این قانون سرو سامون داد.هرکی هرسوالی داره میتونه پیام بده @sahar ...
سه‌شنبه 16 آبان‌ماه سال 1396 ساعت 11:30 ب.ظ
امتیاز: 1 0
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیک : عدم نمایش ایمیل بعد از درج
وب/وبلاگ :